მამა ეფრემ კატუნაკელი - ლოცვის შესახებ .

-,, გერონდა, იესუს ლოცვა ( უფალო იესუ ქრისტე ძეო ღვთისაო, შემიწყალე მე ცოდვილი) სრულად უნდა წარმოითქვას ?

 - არა, ეს ძალიან დამქანცველია . საკმარისია ხუთი სიტყვა : ,,უფალო იესო ქრისტე, შემიწყალე მე’’. თუ სულის რაიმე განსაკუთრებული მდგომარეობა გაქვს და ღვთის მადლი მოგიხილავს შეგიძლია ესეც შეამოკლო და თქვა :,, ჩემო იესო, შემიწყალე მე’’ ან ,, უტკბესო იესო, შემიწყალე მე’’. შესაძლოა მიაღწევ შთაგონების სისრულეს და მაშინ მხოლოდ მის სახელს წარმოთქვამ :,, იესო, იესო..“ და თუ ღირს გაგხდის ღმერთი კიდევ უფრო მაღალი მდგომარეობისა,მაშინ იქნები  მღვიძარებაში , როგორც ექსტაზში, ვინაიდან მადლის სიჭარბე ასე მოქმედებს .

- და როგორი განწყობით უნდა ვლოცულობდეთ?

როგორი განწყობითაც არის სული, ილოცეთ იმ განწყობით .განიცდი სიხარულს?-მაშინ ილოცე სიხარულით. განიცდი სინანულს?-მაშინ ილოცე სინანულით .

და თუ სულს არანაირი განწყობა არ აქვს და გონებაც ვერ ახერხებს მოკრებას ლოცვისათვის ?

 გონებას ყოველთვის ასე ემართება . ის განიბნევა . ჩვენი სამუშაო კი სწორედაც იმაში მდგომარეობს , რომ იგი დავაბრუნოთ თავის ადგილას . თავიდან ლოცვას ჩურჩულით ვიწყებთ ან ხმამაღლა ვამბობთ , სანამ გონება არ მოიკრიბება და არ დაიწყებს სიტყვებზე ყურადღების გამახვილებას, ანუ არ გაჰყვება სიტყვებს , ხოლო ამის შემდგომ ჩვენ უკვე ვლოცულობთ გონებით, ყოველგვარი სიტყვისა და ჩურჩულის გარეშე . ასეა თუ ისე, გამოცდილება ყველას განსწავლის . რაც შეეხება განწყობას , თუ ის არ გვაქვს , ჩვენ მას თავად ვქმნით შემდეგნაირად . აზრობრივად წარმოვიდგენთ სულიერ სურათს , რომელსაც შეუძლია ჩვენს სულს შეეხოს და შესაბამის მოძრაობაში მოიყვანოს ,- მაგალითად წარმოვიდგენთ ჯვარცმულ ქრისტეს . ასეთუ სულიერი სურათი გვაიძულებს ჩავუფიქრდეთ იმას , თუ როგორი ტაჯვა და წამება განიცადა განკაცებულმა ღმერთმა ჩვენს გამო...

,, მე -  ამბობდა გერონტა ეფრემი , -  ძალიან ხშირად წარმოვიდგენ ასეთ სურათს : თითქოს  მეორედ მოსვლა დადგა და ქრისტე თავის წმინდანებთან ერთად განმეშორება , მე კი ვრჩები მასგან განშორებული საუკუნოდ . და მაშინ შვილო ჩემო როგორ ფიქრობ, განა არ წარმოიშვება გულში შესაბამისი  ლოცვითი განწყობა ?  გულიდან ამოდის ღაღადის სიტყვები : ,, ქრისტე ჩემო , მიშველე და გადამარჩინე“, ხოლო ცრემლები მდინარეებად მოედინებიან ‘’.

და როგორ გავიგებთ გერონტა ჩვენ იმას, ლოცვა გამოგვივიდა თუ არა ?

პირველი , რაც ნამდვილი ლოცვისას წარმოიშვება-არის სიხარული . გაქვს ღვთის შვილობის განცდა , რასაც მოსდევს ცრემლები .ცრემლებს მოსდევს ლმობიერება და გსურს მთელი სულიერი თუ უსულო სამყარო ჩაიხუტო გულში .ყველა ადამიანი ანგელოზად გეჩვენება . ამაოდ როდი ბრძანებს პავლე მოციქული : ,, 22. ხოლო სულის ნაყოფია: სიყვარული, სიხარული, მშვიდობა, დიდსულოვნება, სიტკბოება, სიკეთე, რწმენა,

23. თვინიერება, თავშეკავება; ამათ წინააღმდეგ არ არის რჯული.“(გალატ.5; 22-23)

ესეიგი , უნდა ვილოცოთ ჩვენს მიერვე იმპროვიზირებული ლოცვითი პრაკტიკით ?

  - მე ხშირად მივმართავ ამ ხერხს . იმპროვიზირებული ლოცვა , ისევ როგორც სულიერი სურათები და თეორიები, რომელზედაც ჩვენ უკვე ზემოთ ვისაუბრეთ, ასევე ტროპარებიდა ფლსამუნები - ძალიან ეხმარებიან სულს მიაღწიონ ,,მდგომარეობას ‘’. სხვა დროს ჩვენ არ ვსაჭიროებთ ხოლმე ამ ინსტრუმენტების გამოყენებას, რადგან ვახერხებთ გონების მოკრებას და მთელი გრძნობით იესოს ლოცვის წარმოთქმას. არის ისეთი მომენტებიც, როდესაც ვართ გარკვეულ ასე  ვთქვათ სულიერ ,,მდგომარეობაში’’ და სული ითხოვს ლოცვაში კიდევ უფრო ჩაღრმავებას , რომლის დროსაც მას ავტომატურად  ეძლევა რა სულიერი ნიშნები , სურს იმპროვიზირება . დაე მიეცით სულს ნება ,დაიკმაყოფილოს წყურვილის განცდა მისთვის სასურველი წყაროდან .

 - გონიერ ლოცვაში წარმატებისათვის , საჭიროა თუ არა ჩასუნთქვის და ამოსუნთქვის პრაქტიკის გამოყენება ?

 

- არა , შესაძლოა მხოლოდ  ლოცვის დასაწყისში იყოს გამოყენებული . გონიერი ლოცვა - ეს მადლის ენერგიაა და ღმერთმა ინებოსც , რომ ყველა ლოცვის მსწავლელს ქონდეს მიმადლებული ის .როდესაც სული მზად არის , მაშინ ის ღმერთს აჰყავს გონიერი ლოცვის სრულყოფილების საფეხურზე . ხოლო მანამდე აუცილებელია , რომ მორჩილებასა და  ლოცვაში გულმოდგინება გამოვიჩინოთ .

     ჩასუნთქვა და ამოსუნთქვა სრულიადაც არ არის აუცილებელი იმისათვის , რომ ლოცვა , მეორეხარისხოვან ელემენტებს შეერთვას .უფრო მეტიც , ლოცვა საერთოდ არ უნდა ემთხვეოდეს გულისცემას .გულის მდებარეობის ადგილს - კი , მაგრამ არა საკუთრივ გულისცემას .

 - შესაძლოა , რომ ლოცვა შედგეს მორჩილების გარეშე ?

- გიპასუხებ ამაზე.იყო ერთი მორჩილი, რომელიც ძალიან მოშურნე იყო მორჩილებაში , მაგრამ ლოცვაში მშრალი და წარუმატებელი იყო .

იყო ასევე მეორეც , რომელიც ლოცვაში წარემატებოდა და მრავალი ცრემლიც სდიოდა ლმობიერებისაგან , ხოლო მორჩილება არ გააჩნდა . ამ ორი მორჩილი მოძღვარი ამის გამო გაოცებაში იყო მოსული , ერთ დღესაც გადაწყვიტა თავის მოძღვართან წასულიყო და რჩევა ეკითხა . ბრძენმა მოძღვარმა ამ ორი მორჩილის მოძღვარს ( ანუ თავის სულიერ შვილს) მისცა ასეთი რჩევა : მოეთხმინა ცოტა ხანს და დაკვირვებოდა  იმას, თუ შედეგად როგორ დასრულდებოდა ეს ამბავი . და მართლაც , სულ ცოტახნის შემდგომ , სამაგალითო მორჩილმა ნელნელა დაიწყო ლოცვის მადლმოსილების განცდა, ლოცვისას ცრემლად იღვრებოდა და დიდ სიხარულს განიცდიდა , ხოლო ის მეორე , რომელსაც მორჩილება არ გააჩნდა  დაკარგა ნელნელა ლოცვის ის მადლი, რაც გააჩნდა და დარჩა შინაგანად ცარიელი .

 - გერონტა , რამდენ ხანს არის შესაძლებელი, ლოცვითი მდგომარეობის შენარჩუნება ?

 - მე სამი საათის განმავლობაში მინარჩუნდება ლოცვითი ( მადლის განცდის) მდგომარეობა. შემდეგ ნელნელა სუსტდება ეს მდგომარეობა , ამიტომ მე ვაგრძელებ ლოცვას მშვიდად და მსუბუქად, ყოველგვარი ძალდატანების გარეშე . ხანდახან ფსალმუნს ვგალობ, ხან ტროპას ,ხანაც კი ჩემს დაწერილ ლოცვებს .ამის შემდეგ ვკითხულობ წიგნს , ხოლო შემდეგ ვისვენებ გამთენიამდე . ჩემს მოწაფეებს ტაძარში ვუშვებ ლოცვისთვის, მე კი კელიაში ვრჩები და მსახურებას სკვნილზე აღვასრულებ . ეს ჩვევა მრავალწლიანი ვარჯიშის შედეგად გამოვიმუშავე . ადამიანი სანამ ცოცხალია , უნდა იბრძოლოს ბოლო წუთამდე . და პირველი ვისზეც მან უნდა გაიმარჯვოს ამ ბრძოლის ველზე ადამიანმა, ეს არის - საკუთარი თავი . პირველი და მთავარი მტერი ადამიანისა არის  არა ეშმაკი , არამედ თავად ადამიანი .და ეს იმიტომ, რომ ის არ უსმენს და არ ემორჩილება სხვას : იგი უჯერებს მხოლოდ იმას, რასაც მისი გულისთქმა ეუბნება, და ამას აკეთებს მაშინ, როდესაც ჩვენს ეკელსიას უამრავი წმ. მამა და მასწავლებელი ჰყავს  , რომლებსაც შეგვიძლია რომ მივბაძოთ , ვიკითხოთ მათი შრომები და გავიწვრთნათ სათნოებებში , თუმცა როგორც ვთქვი , ჩვენი ,,ეგო“ უმეტეს შემთხვევაში გვიმორჩილებს .

როდესაც ადამიანი თავის თავზე იმარჯვებს , მაშის ის დიდმოწამე ხდება , რომელიც ირგებს თავზე რა გამარჯვების გვირგვინს, ამგვარად წარდგება ღვთის წინაშე (გამარჯვებულად) .

ტექსტი ამოღებულია იანის კოტზაბასის  წგნიდან : ,, ტიბეტიდან წმინდა მთაზე - მამა პაისისთან".

თარგმანის ავტორი : მიქაელ მთაწმინდელი .

„ეკლესიათა“ გაერთიანება .

  

ათონის წმინდამთის გრიგორიუსის მონასტრისი ღუმენი, არქიმანდრიტი გიორგი კაფსანისი († 2014)

„ეკლესიათა“ გაერთიანება

 ამ ბოლო ხანებში „ეკლესიათა“ გაერთიანების შესახებ ბევრს მსჯელობენ. რეალურად, აქ საუბარია მართლმადიდებლობისაგან ჩამოშორებულ , „განსხვავებულმადიდებელ“ ქრისტიანთა გაერთიანებაზე, ერთ, წმინდა, კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესიასთან. ღმერთკაცმა, ჩვენმა უფალმა იესო ქრისტემ მხოლოდ ერთი ეკლესია დააარსა და მის უწყვეტობას, სწორედ ჩვენი მართლმადიდებელი სარწმუნოება წარმოადგენს.

ერთი მხრივ, მას რომის პაპი 1054 წელს საბოლოოდ გამოეყო, რადგანაც მართლმადიდებლები, მის ანტიქრისტიანულ მოთხოვნას მთელს ეკლესიაზე პირველობისა და ძალაუფლების მოპოვების თაობაზე (ასევე, სხვა ერესებთან დაკავშირებითაც), არ დაემორჩილნენ. მეორე მხრივ, დასავლეთში 1517 წელს პაპიზმის წინააღმდეგ პროტესტანტული (პროტესტანტები, ევანგელისტები) მოძრაობა დაიწყო, რომელმაც იქაურ ქრისტიანებში უამრავი განშტოება წარმოშვა . ამჟამად, როგორც ცნობილია, მრავალი ასეული პროტესტანტული კრებული არსებობს.

მაშასადამე, [ზემოაღნიშნულიდან ცხადია, რომ] ქრისტეს ეკლესია არ ნაწევრდება, რომ შემდგომ გაერთიანების საკითხი დაისვას. პირიქით, …დევნის მიუხედავად იგი ინარჩუნებს და განაგრძობს იმავე სახარების, მოციქულებისა და წმინდა მამების სარწმუნოების ქადაგებას. ასე რომ, ამ ერთიანობის შესახებ მხოლოდ ბოროტი განზრახვით თუ ვისაუბრებთ.

მართლმადიდებლური ხედვით, ჭეშმარიტებისაგან ჩამოშორებულებთან - რომლებიც ცნობიერად თუ გაუცნობიერებლად სიცრუეში (ხიბლი) და ერესში იმყოფებიან - კვლავ გაერთიანება, მხოლოდ ერთადერთი გაგებითაა შესაძლებელი: ვისაც ურყევად სწამს, რომ ჩვენი ეკლესია „სარწმუნოების სიმბოლოს“ თანახმად - ერთი, წმინდა, კათოლიკე და სამოციქულოა, არა გაერთიანებაზე, არამედ მათ უკან დაბრუნებაზე უნდა ქადაგებდეს .

სამწუხაროდ, დღესდღეობით ამ თემაზე ბევრი გაუგებრობაა შექმნილი - ზოგი უმეცრებით, ზოგიც მცირედმორწმუნეობით; ავტორიტეტული პიროვნებებისგანაც კი ხშირად ვისმენთ „ორთოდოქსებსა“ და „ეტეროდოქსებს“ შორის სხვაობის არარსებობაზე, და რომ ერთ, წმინდა ეკლესიას სხვებიც შეადგენენ; მათი თქმით, შეუძლებელია რომელიმე ისტორიული ეკლესია მთელ (სრულ) ჭეშმარიტებას ფლობდეს, და აქედან გამომდინარე, გაერთიანება, ვიდრე საერთო ბარძიმამდე, ყოველგვარი მსხვერპლის ფასად უნდა მოხდეს-ო. ზემოხსენებული, მოციქულთა და წმინდა მამათა სარწმუნოებიდან სერიოზული გადაცდომა და ერესია, რადგანაც რწმენის საფუძვლებს ლახავს.

ჩვენმა მორწმუნე საზოგადოებამ სიმართლე უნდა იცოდეს: კათოლიკეებთან და პროტესტანტებთან ბევრი და მნიშვნელოვანი განსხვავება არსებობს. ყოველივე ეს, საკუთრივ, ეკლესიის შესახებ მოძღვრებაში იყრის თავს.

ეკლესიაში მთავარ, უმაღლეს ავტორიტეტს ვინ წარმოადგენს - ღმერთკაცი იესო ქრისტე თუ ადამიანი? ჩვენი მრწამსის თანახმად, წინამძღოლი (მესაჭე), უცდომელი თავი, ჭეშმარიტების კრიტერიუმი და წყარო, ქრისტე და ყოვლადწმინდა სულია; ხოლო ეს უკანასკნელი, არა ერთ ადამიანზე, არამედ მთელს ეკლესიაზე გარდამოდის. მაგრამ რომის კათოლიკეების მიხედვით, უმაღლესი ავტორიტეტი და საზომი, ადამიანია - „უცდომელი“ რომის პაპი. მის (პაპის) გარეშე შეუძლებელია ეკლესიის არსებობა და ერთობა.

პროტესტანტებს რაც შეეხებათ, მათთან საჭირო არაა მთელი საეკლესიო სხეულისაგან დამოწმება, ვინაიდან ჭეშმარიტების კრიტერიუმი თითოეული მორწმუნეა. ამ ორივე შემთხვევაში - პაპისტებთანაც და პროტესტანტებთანაც - სუბიექტივიზმს და ინდივიდუალიზმს ვაწყდებით.

საფუძველშივე დიდ უსჯულოებას ვხედავთ - ღმერთკაც იესო ქრისტეს ჩანაცვლებას ადამიანით. ამის გამო დასავლელები „ანთროპოცენტრულები“ არიან, და ეს მათთან ყველა ერესის სათავეა (არსი). ჩვენ კი, საპირისპიროდ, წმინდა „თეოცენტრულ“ გარდამოცემაში ვრჩებით.

საბოლოოდ, მთელი თემა ცხონებას შეეხება. ვის შეუძლია იმ ეკლესიაში გადარჩენა, რომლის ცენტრი არა ღმერთკაცი, არამედ „უცდომელი“ ადამიანია (პაპი ან პროტესტანტი)? ამიტომაც, ჩვენ, მართლმადიდებლები მათთან თანაარსებობას არასოდეს დავუშვებთ. „ეტეროდოქსებთან“ ნებისმიერი გაერთიანება „თეოცენტრულ“ ტრადიციაში მათ დაბრუნებამდე, ქრისტეს ღალატია… იგი სწორედ იმისათვის განხორციელდა, ევნო, აღდგა, ამაღლდა და თავისი ეკლესია დააფუძნა, რათა ჩვენი ცხონების ცენტრი გამხდარიყო და ყოველი „ანთროპოცენტრულობა“ განექარვებინა… ეს უკანასკნელი კი პირველქმნილი ცოდვის გამეორებაა, ეგოიზმი, რაც ღმერთთან და ადამიანებთან ჭეშმარიტ თანაზიარებას არღვევს; ამასთანავე, ურწმუნოება და ღვთის მაცხოვნებელი მადლის უგულებელყოფაცაა.

ქრისტიანული კაცთმოყვარეობა „განსხვავებულმადიდებელი“ ძმების სიყვარულს გვავალდებულებს: ვაღიაროთ ის, რაც კარგი (საქები) აქვთ; ფანატიზმის გარეშე ვილოცოთ და ვიღვაწოთ, რათა მართლმადიდებლობის ჭეშმარიტება მათაც განეცხადოთ. თუმცა ეს რწმენის ხარჯზე არ უნდა მოხდეს, არამედ მოლაპარაკებით, დიპლომატიითა და მისთ. ღვთის ნება, საღვთო წერილისა და წმინდა გარდამოცემის თანახმად, ჭეშმარიტებაში გაერთიანებაა , მას კი მხოლოდ ჩვენი ეკლესია ფლობს. შესაბამისად, იგი ქვეყნიერების ერთადერთი სასოებაა. ამ თვალსაზრისით, ჩვენი მხრიდან მსოფლიოსათვის უდიდესი ძღვენი, წმინდა სამოციქულო და „პატერიკული“ სარწმუნოების უცვლელად და ცოცხლად შენარჩუნებაა.

[1]ἀπεσχισμένων(ზმნიდან: αποσχίζομαι) - ჩამოშორებულნი, გამოყოფილნი, ცალკე გასულნი, განხეთქილებაში მყოფნი.

[1]ἑτερόδοξος (ეტეროდოქსოს)- განსხვავებულმადიდებელი.

დიმიტრი დიმიტრაკოსისბერძნული ენის დიდ და საყოველთაო ლექსიკონში, ტერმინ „ეტეროდოქსოს“ (ἑτερόδοξος) შემდეგი შესატყვისები აქვს:1. განსხვავებულად მადიდებელი (განსხვავებულმადიდებელი),სხვა აზრის (შეხედულება, მენტალობა) მქონე, საპირისპიროდ -  „თანამადიდებლისა“ (ὁμόδοξος). 2. არა ჭეშმარიტი, არამედ სხვა მრწამსის მქონე; მცდარი ანუ არამართებული მოძღვრების (სწავლება) მიმდევარი, საპირისპიროდ - „მართლმადიდებლისა“. 3. ერეტიკოსი (Δ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ, ΜΕΓΑΛΕΞΙΚΟΝΟΛΗΣΤΗΣΕΛΛΗΝΙΚΗΣΓΛΩΣΣΗΣ, ΤΟΜΟΣΣΤ, ΑΘΗΝΑΙ: 2997σ.).

ათენის უნივერსიტეტის პროფესორი, კანონიკური სამართლის სპეციალისტი, არქიმანდრიტი გრიგოლ პაპათომასი შემდეგს აღნიშნავს: „განსხვავებულმადიდებელი“ არ წარმოადგენს ქრისტეს ერთადერთი და ერთიანი ეკლესიის სხეულის ნაწილს“(Καθηγητής: Αρχιμ. Γρηγόριος Δ. Παπαθωμάς, ΚΑΝΟΝΙΚΟ  ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ (ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΝΟΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ), ΑΘΗΝΑ 2011: 70).

სიმონ ყაუხჩიშვილის ლექსიკონში ამ ბერძნული სიტყვის ექვივალენტურია„მწვალებელი“ (სიმონ ყაუხჩიშვილი, ბერძნულ-ქართული დოკუმენტირებული ლექსიკონი, ტომი II, თბილისი 2003: 893).

[1]οπαπισμός-პაპიზმი.რომისპაპისერთპიროვნულიძალაუფლებისაღმნიშვნელი სიტყვა.რომისკათოლიკურიეკლესიის(კათოლიციზმი)ეპითეტი,ზედწოდება.

[1]ეს დაპირისპირება კათოლიკეების მრავალგვარი გადაცდომის მიზეზით იყო გამოწვეული.

[1]XXს-ისდიდირუსიღვთისმეტყველიდამეცნიერი,პროტოპრესვიტერიგიორგიფლოროვსკიც იმავეს აღნიშნავს:„ჩემთვისქრისტიანთაგაერთიანებაზედმიწევნითნიშნავსმსოფლიოსმართლმადიდებლობაშიდაბრუნებას“(http://athonikoipateres.gr/?p=34427).

[1]αλάθητος, -η, -ο-უცდომელი,შეუმცდარი,შეუცდომელი,ზუსტი,უტყუარი,სარწმუნო,სანდო.

[1]ἡἁμαρτία - ცოდვა, შეცოდება, უსჯულოება, ცდომა, ბრალი, დაცემა, უკეთურება, გახრწნილება (იხ. შემდეგი ლექსიკონები: Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ, ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΑΘΗΝΑ 2002: 132-133; ყაუხჩიშვილი 2003: 266).

[1]ანუ ანთროპოცენტრიზმი.

[1]προπατορικόαμάρτημα-პირველმშობელთაცოდვა, ანუადამისდაევასშეცოდება,პირველქმნილიცოდვა,დასაბამიერიცოდვა.

[1]ἡἕνωσιςἐνἀληθείᾳ.

ბერძნულიდანთარგმნადაშენიშვნებიდაურთოლევანხატიაშვილმა.

წყარო:http://pneumatoskoinwnia.blogspot.com/2016/06/blog-post_49.html?fbclid=IwAR0M05KNJewwaw11r8-KVJlcPS2eFeO7wLMMgbxuGr5Ug-Fu6YZO0rV4yaE